موالات مسأله 3 : يعتبر الموالاة بين الإيجاب والقبول ؛ بمعنى عدم الفصل الطويل بينهما بما يخرجهما عن عنوان العقد والمعاقدة ، ولا يضرّ القليل ؛ بحيث يصدق معه أنّ هذا قبول لذلك الإيجاب . ترجمه : موالات بين ايجاب و قبول - به معناى نبودن فاصلهء طولانى بين آن‌ها كه آن را از عنوان عقد و قرارداد بستن ، خارج سازد - معتبر مىباشد و فاصلهء مختصر ، به‌طورى كه گفته شود كه اين قبول مربوط به آن ايجاب است ، ضررى نمىرساند . شرح : موالات به معناى پىدرپى بودن و بلافاصله است ؛ يعنى به محض اين‌كه ايجاب عقد ، انشا شد بلافاصله قبول آن هم انشا شود . موالات دو گونه است : 1 . موالات به دقت عقلى ، كه به هيچ‌وجه ميان ايجاب و قبول فاصلهء زمانى نباشد و به مجرد رسيدن ايجاب به حرف آخر فورى قبول ضميمه شود . اين موالات در عقد معتبر نيست . اصولًا در احكام شرعى كه خطابش به عرف عام است دقت عقلى و فلسفى لازم نيست . 2 . موالات عرفى و عقلائى ، كه فاصلهء اندك ضرر ندارد و به معامله صدمه نمىزند . آرى فصل طويل مضرّ است و مانع انعقاد عقد مىشود . گفتنى است فصل قليل يا طويل يك ضابطهء كلى ندارد و به اختلاف موارد فرق دارد ، مثلًا موالاتى كه ميان حروف يك كلمه لازم است بيش از موالاتى است كه ميان كلمات يك كلام معتبر است ، و موالات ميان كلمات يك جمله بيش‌تر از موالات ميان دو يا چند جملهء پىدرپى است . در هر موردى عرف بايد قضاوت كند كه موالات وجود دارد يا ندارد . موالات مورد بحث ما موالات عرفى است و در رابطه با اعتبار آن در عقود دو نظر وجود دارد كه هركدام با دلايل آن بررسى مىشود :